زمان تقریبی مطالعه: 2 دقیقه
 

نفس حیوانی





نفس حیوانی، را به «کمال اول جسم طبیعی آلی که فقط دارای حس و حرکت ارادی است» تعریف نموده‌اند.


۱ - توضیح اجمالی



حکیمان و فیلسوفان بر این باورند که نفس (یا به تعبیری روح)
[۱] حسن زاده آملی، حسن، سرح‌العیون، ص‌۵۶۹.
[۲] حسن زاده آملی، حسن، نامه‌ها بر نامه‌ها، ص۱۲۱- ۱۲۲.
(الذِّکْرُ مَقْسُومٌ عَلَى سَبْعَةِ أَعْضَاءٍ اللِّسَانِ وَ الرُّوحِ وَ النَّفْسِ وَ الْعَقْلِ وَ الْمَعْرِفَةِ وَ السِّرِّ وَ الْقَلْبِ وَ کُلُّ وَاحِدٍ مِنْهَا یَحْتَاجُ إِلَى الِاسْتِقَامَةِ فَاسْتِقَامَةُ اللِّسَانِ صِدْقُ الْإِقْرَارِ وَ اسْتِقَامَةُ الرُّوحِ صِدْقُ الِاسْتِغْفَارِ وَ اسْتِقَامَةُ الْقَلْبِ صِدْقُ الِاعْتِذَارِ وَ اسْتِقَامَةُ الْعَقْلِ صِدْقُ الِاعْتِبَارِ وَ اسْتِقَامَةُ الْمَعْرِفَةِ صِدْقُ الِافْتِخَارِ وَ اسْتِقَامَةُ السِّرِّ السُّرُورُ بِعَالَمِ الْأَسْرَارِ فَذِکْرُ اللِّسَانِ الْحَمْدُ وَ الثَّنَاءُ وَ ذِکْرُ النَّفْسِ الْجَهْدُ وَ الْعَنَاءُ وَ ذِکْرُ الرُّوحِ الْخَوْفُ وَ الرَّجَاءُ وَ ذِکْرُ الْقَلْبِ الصِّدْقُ وَ الصَّفَاءُ وَ ذِکْرُ الْعَقْلِ التَّعْظِیمُ وَ الْحَیَاءُ وَ ذِکْرُ الْمَعْرِفَةِ التَّسْلِیمُ وَ الرِّضَا وَ ذِکْرُ السِّرِّ عَلَى رُؤْیَةِ اللِّقَاءِ. چند گونه است؛ یکی از اقسام نفس، نفس حیوانی است. نفس حیوانی را به «کمال اول جسم طبیعی آلی که فقط دارای حس و حرکت ارادی است» (کمال اول لجسم طبیعی آلی ان تحس و تتحرک بالاراده فقط). تعریف نموده‌اند.
در هر صورت «حس» و «حرکت ارادی» دو علامت و نشانه اختصاصی «نفس حیوانی» می‌باشند. «حس» در این‌جا به معنای مطلق «ادراک» (غیر از تعقل) است.

۲ - منشأ علاقه در حیوان و انسان



علاقه حیوان به فرزند، دلیل بر وجود روح و نفس حیوانی است، نه دلیل بر وجود نفس انسانی؛ زیرا نفس انسانی دارای نشانه‌هایی است که در حیوان نیست. علاوه بر این علاقه به فرزند بدان مدلی که در انسان است در حیوانات وجود ندارد. به عنوان نمونه، یک حیوان – بر خلاف انسان - تا آخر عمرش، داغدار فرزندی نمی‌ماند که او را از دست داده است.

۳ - پانویس


 
۱. حسن زاده آملی، حسن، سرح‌العیون، ص‌۵۶۹.
۲. حسن زاده آملی، حسن، نامه‌ها بر نامه‌ها، ص۱۲۱- ۱۲۲.
۳. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج۹۳، ص۱۵۴.    
۴. حکیم سبزواری، ملاهادی، اسرار الحکم، ص ۲۶۴.    
۵. ابن سینا، حسین بن عبدالله، النفس من کتاب الشفاء، ص ۵۵، با تصحیح آیة الله حسن‌زاده آملی.    


۴ - منبع



سایت اسلام کوئیست، برگرفته از مقاله «نفس حیوانی»، تاریخ بازیابی ۹۶/۳/۲۴.    



آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.